Bruksizm – kiedy zęby są przeciążone, nawet jeśli nic Cię nie boli

Zaciskasz zęby w ciągu dnia? Budzisz się z napiętą szczęką? A może zauważasz, że Twoje zęby stają się krótsze, bardziej starte lub coraz częściej się kruszą?

To mogą być objawy bruksizmu – nieświadomego zaciskania i zgrzytania zębami.
Bruksizm bardzo często rozwija się po cichu. Przez długi czas może nie dawać objawów i nie powodować bólu, a pierwsze zmiany zauważa dopiero stomatolog podczas badania.
Dlatego warto reagować zanim przeciążenie zacznie powodować trwałe uszkodzenia zębów.

Bruksizm – więcej niż zgrzytanie zębami

Bruksizm to nadmierna, często nieświadoma aktywność mięśni odpowiedzialnych za żucie.

Może pojawiać się:

• w nocy – podczas snu, jako zaciskanie lub zgrzytanie zębami,
• w dzień – często podczas stresu, koncentracji, pracy przy komputerze, prowadzenia samochodu czy wykonywania wymagających zadań.

Nie zawsze towarzyszy mu charakterystyczny dźwięk zgrzytania. Czasami pacjent po prostu przez wiele godzin utrzymuje zęby w silnym zwarciu.

Co bruksizm może zrobić Twoim zębom?

Każdego dnia nasze zęby wykonują ogromną liczbę cykli kontaktu. Jeżeli dodatkowo są regularnie przeciążane, z czasem mogą pojawić się:

• nadmierne starcie i skrócenie zębów,
• pęknięcia i odpryski szkliwa,
• nadwrażliwość,
• uszkodzenia wypełnień,
• pękanie koron i innych uzupełnień,
• przeciążenie tkanek otaczających zęby.

W przypadku pacjentów posiadających licówki, korony, implanty lub rozbudowaną odbudowę estetyczną, prawidłowa diagnostyka przeciążeń ma szczególne znaczenie.

Nie tylko zęby – bruksizm może obciążać cały układ żucia

Skutki bruksizmu mogą dotyczyć również mięśni i stawów skroniowo-żuchwowych.

Pacjent może odczuwać:

• napięcie lub ból żuchwy,
• poranne zmęczenie mięśni twarzy,
• bóle skroni i głowy,
• ból w okolicy stawów skroniowo-żuchwowych,
• trzaski lub przeskakiwanie podczas otwierania ust,
• napięcie szyi i karku.

Nie każdy pacjent odczuwa ból. Brak dolegliwości nie oznacza więc, że zęby nie są przeciążane.

Jak wygląda diagnostyka bruksizmu?

W naszej klinice patrzymy na bruksizm szerzej niż tylko przez pryzmat „zgrzytania zębami”.

Podczas konsultacji oceniamy m.in.:

stan zębów – stopień ich starcia, pęknięcia i inne oznaki przeciążeń,

zwarcie – sposób kontaktowania się zębów,

mięśnie żucia – ich napięcie i bolesność,

stawy skroniowo-żuchwowe – ich pracę i występowanie ewentualnych dolegliwości,

nawyki pacjenta – m.in. zaciskanie zębów w ciągu dnia.

Dzięki temu możemy lepiej określić charakter problemu i zaproponować postępowanie dopasowane do konkretnej osoby.

Leczenie bruksizmu – ochrona zamiast czekania na uszkodzenia

Nie ma jednego rozwiązania, które będzie odpowiednie dla każdego pacjenta.

W zależności od sytuacji możemy rozważyć m.in.:

Indywidualną szynę zgryzową

W określonych przypadkach szyna może pomóc chronić zęby przed skutkami przeciążenia. Powinna być dobrana indywidualnie – zarówno pod względem konstrukcji, jak i wskazań.

Fizjoterapię stomatologiczną

Przy nadmiernym napięciu mięśni pomocna może być odpowiednio dobrana terapia ukierunkowana na mięśnie żucia oraz okolice stawów skroniowo-żuchwowych.

Pracę nad zaciskaniem zębów w ciągu dnia

Jednym z ważnych elementów postępowania jest rozpoznanie sytuacji, w których automatycznie zaciskamy zęby, i stopniowe ograniczanie tego nawyku.

Ochronę wykonanych prac stomatologicznych

Jeżeli pacjent ma korony, licówki, implanty lub rozległe rekonstrukcje, odpowiednie postępowanie może być istotnym elementem ich długotrwałego utrzymania.

Czy bruksizm można całkowicie wyleczyć?

Bruksizm jest złożonym zjawiskiem i jego przebieg może być różny u poszczególnych osób. Dlatego celem postępowania nie zawsze jest „wyłączenie” samego zgrzytania.

Najważniejsze jest ograniczenie jego negatywnych konsekwencji, ochrona zębów oraz zmniejszenie dolegliwości, jeśli występują.

Zadbaj o swoje zęby, zanim zaczną Cię boleć

Bruksizm często nie daje wyraźnych sygnałów na początku. Zęby mogą jednak stopniowo się ścierać, pękać i tracić swoją naturalną strukturę.

Im wcześniej zauważymy problem, tym więcej możemy zrobić, aby chronić zęby i uniknąć niepotrzebnych uszkodzeń.

Jeżeli zauważasz u siebie objawy bruksizmu lub stomatolog zwrócił uwagę na nadmierne starcie zębów, warto rozpocząć od dokładnej konsultacji.

Umów konsultację w kierunku bruksizmu

Sprawdź, czy Twoje zęby, mięśnie i stawy skroniowo-żuchwowe nie są przeciążone.

Aleksandra Skalbani

lek. dent. i dr n. med.